रूपान्तरणको बाटोमा नेपाल प्रहरी: नयाँ रणनीति, डिजिटल पहल र “मिशन” को सन्देश

काठमाडौं । बदलिँदो समय, बढ्दो प्रविधि र नागरिक अपेक्षाको चापबीच नेपाल प्रहरीले आफूलाई नयाँ ढंगले पुनःपरिभाषित गर्ने प्रयास थालेको छ। यही सन्दर्भमा नेपाल प्रहरीले आगामी तीन वर्षका लागि तयार गरेको रणनीतिक योजना २०८३–०८५ सार्वजनिक गर्दै सेवा रूपान्तरणको स्पष्ट संकेत दिएको छ।

औपचारिक कार्यक्रमबीच सार्वजनिक गरिएको उक्त योजनाले केवल सुधार होइन, समग्र रूपान्तरण (Transformation) को लक्ष्य बोकेको सन्देश दिएको छ। कार्यक्रममा उपस्थित प्रहरी अधिकारीहरूको भनाइमा, अबको प्रहरी सेवा “चुस्त, प्रविधिमैत्री र नागरिक केन्द्रित” हुनुपर्ने आवश्यकता अझ तीव्र रूपमा महसुस गरिएको छ।

कार्यक्रमको सुरुवात स्वागत मन्तव्यबाट भएको थियो, जहाँ सहभागीहरूलाई कार्यक्रमको उद्देश्य र महत्वबारे जानकारी गराइएको थियो। त्यसपछि प्रहरी नायब महानिरीक्षक राजेन्द्र प्रसाद भट्टले योजनाको विस्तृत प्रस्तुति दिँदै अघिल्ला कार्ययोजनाहरूको समीक्षा पछि नयाँ योजना तर्जुमा गरिएको जानकारी दिए।
उनका अनुसार २०७०/७२ र २०७९/८०–०८२ का अनुभवले सिकाएको पाठलाई समेट्दै तयार गरिएको नयाँ रणनीति अब “Smart Policing – Safer Community” को अवधारणामा आधारित छ।

भट्टले विशेष रूपमा प्रविधिको भूमिकालाई जोड दिए। प्रहरी सेवामा डिजिटल पहुँच विस्तार गर्ने लक्ष्यसहित Nepal Police App को प्रस्तुति पनि कार्यक्रममा गरिएको थियो। यसले नागरिकलाई प्रहरी सेवासँग जोड्ने दूरी घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रमको अर्को महत्वपूर्ण आकर्षण थियो, लेखक श्रीहरि केसीको पुस्तक “मिशन” को विमोचन। प्रहरी सेवाको अनुभव, दृष्टिकोण र भित्री कथालाई उजागर गर्ने विश्वास गरिएको यस कृतिले कार्यक्रममा थप गहिराइ ल्यायो।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा प्रहरी महानिरीक्षक दान बहादुर कार्कीले आफ्नो मन्तव्यमा परिवर्तनको गहिरो अर्थतर्फ संकेत गरे।
उनले भने, “यो केवल परिवर्तन होइन, रूपान्तरण हो।”

उनका अनुसार, प्रविधिको प्रभावकारी उपयोग, नागरिकका आवश्यकतालाई केन्द्रमा राख्ने सोच र संगठनभित्रका सबै तहको तयारीबिना अपेक्षित परिणाम सम्भव छैन। उनले सुरक्षा व्यवस्थालाई समाजको अपरिहार्य आधारस्तम्भका रूपमा उल्लेख गर्दै भविष्यका चुनौतीहरू सामना गर्न स्पष्ट दृष्टि आवश्यक रहेको बताए।

यस रणनीतिक योजनाले नीति सुधारदेखि अपराध नियन्त्रण, मानव स्रोत विकासदेखि कृत्रिम बौद्धिकता प्रयोगसम्मका विषय समेटेको छ। विशेष गरी, समुदाय–प्रहरी सहकार्य, पारदर्शिता र उत्तरदायित्वलाई सुदृढ बनाउने दिशामा जोड दिइएको छ।

नेपाल प्रहरीको यो पहल केवल कागजी योजना मात्र नभई व्यवहारमा उतार्न सकिने गरी कार्यान्वयनमा जोड दिइएको दाबी गरिएको छ। तर, योजनाको वास्तविक सफलता भने कार्यान्वयनको प्रभावकारितामै निर्भर रहनेछ।

अन्ततः, बदलिँदो समयसँगै आफूलाई रूपान्तरण गर्ने यो प्रयासले नेपाल प्रहरीलाई कत्तिको आधुनिक, विश्वासिलो र नागरिकमैत्री बनाउन सक्छ—त्यो भने आगामी वर्षहरूले देखाउनेछन्।